หน้าแรก   |   งานวิจัย   |   เอกสารเผยแพร่
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

 

ความสัมพันธ์ของภาวะโภชนาการเกินและระดับไขมันในเลือดของเด็กนักเรียน อ.เมือง จ.เชียงใหม่


  รายละเอียดโครงการ รายงานวิจัยเสร็จสมบูรณ์  
นักวิจัยหลัก: ดร.ศักดา พรึงลำภู
ระยะเวลาโครงการ: 01/02/2548 ถึง   31/05/2548
ดาวน์โหลดเอกสาร:
  ปก
  สารบัญ
  กิตติกรรมประกาศ
  Abstract
  บทคัดย่อ
  บทที่ 1
  บทที่ 2
  บทที่ 3
  บทที่ 4
  บทที่ 5
  อ้างอิง

 

โรคอ้วนเป็นปัญหาสุขภาพและเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของโรคหลายโรคที่ทำให้เสียชีวิตได้ เด็กอ้วนมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคทางเมตาบอลิก(เช่นเบาหวาน) และโรคระบบหัวใจและ หลอดเลือดเร็วขึ้นกว่า เด็กไม่อ้วน การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาภาวะโภชนาการของเด็กนักเรียน (2) ศึกษาภาวะไขมันในเลือด ของเด็กนักเรียน (3) ศึกษาหาความสัมพันธ์ ระหว่างภาวะโภชนาการและภาวะไขมันในเลือด ของเด็กนักเรียน (4) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างดัชนีชี้วัดต่างๆทางด้านโภชนาการ และ (5) ศึกษาวิธีทำนายภาวะไขมันในเลือดของนักเรียนโดยใช้ดัชนีชี้วัดต่างๆทางด้านโภชนาการ
ในการศึกษาภาวะโภชนาการของเด็กนักเรียน ในอำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ เด็กนักเรียนจำนวน 2,537 คน (นักเรียนชาย 1,215 และนักเรียนหญิง 1,322 คน) อายุระหว่าง 6-15 ปี ถูก สุ่มจากโรงเรียนรัฐบาลและเอกชน ตั้งแต่ระดับประถมศึกษาปีที่ 1 ถึง มัธยมศึกษาปีที่ 3 ทำการวัดสัดล่วนร่างกายของเด็กนักเรียน เพื่อประเมินภาวะโภชนาการได้แก่ น้ำหนักตามเกณฑ์อายุ (WT/Age) ส่วนสูงตามเกณฑ์อายุ (HT/Age) น้ำหนัก ตามเกณฑ์ส่วนสูง (WT/HT) นอกจากนี้ยังทำการวัด เส้นรอบแขน (Mid Upper Arm Circumference: MUAC) เส้นรอบข้อมือ (Wrist) เส้นรอบเอว(Waist) เส้นรอบสะโพก(Hip) และวัดไขมันใต้ผิวหนัง ได้แก่ การวัดความหนาของผิวหนังที่ด้านหลังแขน(Triceps Skinfold Thickness: TSF) และที่น่อง (Calf Skinfold Thickness : CSF) สำหรับการศึกษาภาวะไขมันในเลือดของเด็กนักเรียน ทำโดยสุ่มเด็กนักเรียนจากเด็กนักเรียนจำนวน 2,537 ดังกล่าว โดยสุ่มตามช่วงอายุ ช่วงละ 120 คน และแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ เพศหญิงและชาย โดยการสุ่มได้อาสาสมัคร 1,586 คน แต่เมื่อมีการเจาะเลือดจริงสามารถเจาะเลือดได้ 1,243 คน และเนื่องจากตัวอย่างของเลือดจากเด็กนักเรียนบางคนมีปริมาณน้อย จึงมีตัวอย่างเลือดที่ได้ทำการวิเคราะห์ปริมาณไขมันจำนวนทั้งสิ้น 1,204 ตัวอย่างคิดเป็นร้อยละ 47.45 ของเด็กนักเรียนทั้งหมด จากเด็กนักเรียนดังกล่าวนี้ทำการตรวจไขมันในเลือด ได้แก่ Total cholesterol (TC) Low density lipoprotein cholesterol (LDL-C) High density lipoprotein cholesterol (HDL-C) และ Triglyceride (TG)โดยใช้วิธี Reflotron dry chemistry
ผลการประเมินภาวะโภชนาการโดยใช้เกณฑ์ของกองโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2543 (น้ำหนักตามเกณฑ์ส่วนสูง) พบว่าจากนักเรียนทั้งหมด (N = 2,537) มีภาวะโภชนาการเกินร้อยละ 15.72 คือ โรคอ้วนคิดเป็นร้อยละ 5.83 เริ่มอ้วนร้อยละ 6.07 และท้วมร้อยละ 3.82 โดยนักเรียนชาย มีภาวะโภชนาการเกินมากกว่านักเรียนหญิงคือ ร้อยละ 18.19 และร้อยละ 13.46 ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบระหว่างโรงเรียนรัฐบาล (n = 1,206 คน) และโรงเรียนเอกชน (n = 1,331 คน) พบว่านักเรียนในโรงเรียนรัฐบาลมีภาวะโภชนาการเกินร้อยละ 13.61 ซึ่งน้อยกว่านักเรียนในโรงเรียนเอกชนที่มีภาวะโภชนาการเกินคิดเป็นร้อยละ 17.65
การศึกษาภาวะไขมันในเลือด (จำนวน 1,204 คน)นั้น ภาวะไขมันผิดปกติแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มเริ่มเสี่ยงและกลุ่มเสี่ยง พบว่า ความชุกของภาวะไขมันผิดปกติในส่วนของกลุ่มเริ่มเสี่ยงของนักเรียนชายมีดังนี้คือ TC 30.30%, LDL-C 17.38%, HDL-C 24.29% , TG 17.84% และของนักเรียนหญิงมี ดังนี้ คือ TC 35.20%, LDL-C 20.99%, HDL-C 20.75%, TG 28.77% สำหรับความชุกของภาวะไขมันผิดปกติ ในส่วนของกลุ่มเสี่ยงของนักเรียนชายมี ดังนี้คือ TC 11.99% LDL-C 10.28% HDL-C 8.69%, TG 9.09% และนักเรียนหญิงมีดังนี้ TC 15.93%, LDL-C 11.41%, HDL-C 5.77% และ TG 10.65% ภาวะไขมันผิดปกติในเด็กนักเรียนที่เรียนอยู่โรงเรียนรัฐบาล ในกลุ่มเริ่มเสี่ยงและกลุ่มเสี่ยงอยู่ในช่วง 18.80% - 33.11% และ 8.67% - 14.72% ตามลำดับ ส่วนนักเรียนในโรงเรียนเอกชนความชุกในกลุ่มเริ่มเสี่ยงเป็น 18.80% - 32.71% และกลุ่มเสี่ยงอยู่ระหว่าง 5.67% - 13.49% ตามลำดับ
ความสัมพันธ์ ระหว่างภาวะโภชนาการและภาวะไขมันในเลือด ของเด็กนักเรียน (จำนวน 1,204 คน) พบว่า ภาวะโภชนาการของเด็กนักเรียนเมื่อประเมินโดยใช้ น้ำหนักตามเกณฑ์อายุ (WT/Age) มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ กับ ระดับไขมันในเลือดทั้ง 4 ตัวได้แก่ TC (p=0.008), LDL-C (p=0.001), HDL-C (p=0.001) และ TG (p= 0.001) สำหรับภาวะโภชนาการของเด็กนักเรียนเมื่อประเมินโดยใช้ ส่วนสูงตามเกณฑ์อายุ (HT/Age) พบว่า มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ กับ ระดับไขมันในเลือด คือ TG (p= 0.012) เพียงอย่างเดียว ในขณะที่ภาวะโภชนาการของเด็กนักเรียนเมื่อประเมินโดยใช้ น้ำหนักตามเกณฑ์ส่วนสูง (WT/HT) พบว่า มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ กับ ระดับไขมัน ในเลือด 2 ตัว คือ HDL-C (p=0.001) และ TG (p= 0.001)
ความสัมพันธ์ระหว่างดัชนีชี้วัดต่างๆทางด้านโภชนาการ ของเด็กนักเรียน (จำนวน 2,537 คน) พบความสัมพันธ์ค่อนข้างมาก ระหว่าง น้ำหนักของเด็กนักเรียน และเส้นรอบสะโพก (r= 0.965, p < 0.01) ระหว่าง ความสูง และ น้ำหนักของเด็กนักเรียน (r= 0.965, p < 0.01) ระหว่างเส้นรอบแขนและเส้นรอบข้อมือ (r= 0.930, p < 0.01) ระหว่างเส้นรอบแขนและเส้นรอบเอว (r= 0.935, p < 0.01) และระหว่างความหนาของไขมันใต้ผิวหนังที่ด้านหลังแขนและที่น่อง (r= 0.965, p < 0.01) สำหรับอัตราส่วนของเส้นรอบเอวต่อ เส้นรอบสะโพก พบว่า มีความสัมพันธ์ในระดับปานกลาง กับ SDWT/HT (r= 0.423, p < 0.01)
ส่วนการศึกษาการทำนายภาวะไขมันในเลือดของนักเรียนโดยใช้ดัชนีชี้วัดต่างๆทางด้านโภชนาการรวมทั้งอายุ และเพศ พบว่า
ตัวแปรที่สามารถใช้ในการทำนายความเสี่ยงของ TC คือ อายุ เพศ ความสูง SDWT/Age และ SDWT/HT
ตัวแปรที่สามารถใช้ในการทำนายความเสี่ยงของ LDL-C คือ อายุ เพศ ความสูง เส้นรอบสะโพก และ SDWT/Age
ตัวแปรที่สามารถใช้ในการทำนายความเสี่ยงของ HDL-C คือ น้ำหนักตัว อัตราส่วนของเส้นรอบเอว ต่อเส้นรอบสะโพก ความหนาของไขมันใต้ผิวหนังที่ด้านหลังแขน และ SDWT/HT
สำหรับ ตัวแปรที่สามารถใช้ในการทำนายความเสี่ยงของ TG คือ อายุ เพศ น้ำหนักตัว เส้นรอบเอว และ ความหนาของไขมันใต้ผิวหนังที่ด้านหลังแขน


คำสำคัญ: เด็กวัยเรียน เด็กวัยรุ่น ภาวะโภชนาการ ภาวะ ไขมันในเลือด ดัชนีชี้วัดทางด้านโภชนาการ


   หน้าแรก   |   งานวิจัย   |   เอกสารเผยแพร่
 

มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ (มสช.) 1168 ซอยพหลโยธิน 22 ถนนพหลโยธิน แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
โทร. 0-2511-3452-55,0-2511-5855-57   โทรสาร 0-2939-2122, 0-2511-3572
© 2005 National Health Foundation (ThaiNHF)
All right Reserved Terms of used.